Xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược: Nền tảng cho tương lai phát triển bền vững

Từ khóa: cán bộ chiến lược, quy hoạch cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo, chuyển đổi số, phẩm chất chính trị, phát triển bền vững

Mở đầu

Chiều 23/6, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có buổi làm việc với các cán bộ dự bị thuộc diện Bộ Chính trị quản lý. Đây không chỉ là một hoạt động gặp gỡ, trao đổi thông thường, mà còn là dịp để nhìn nhận sâu sắc hơn về yêu cầu cấp thiết trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược của Đảng trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen, từ hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức lãnh đạo, phát triển khoa học - công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, chủ động hội nhập quốc tế đến ứng phó với các vấn đề an ninh phi truyền thống, yêu cầu đặt ra cho hệ thống chính trị ngày càng cao hơn, phức tạp hơn. Muốn phát triển nhanh và bền vững, không thể chỉ dựa vào quyết tâm chính trị hay nguồn lực vật chất, mà trước hết phải có đội ngũ cán bộ đủ tâm, đủ tầm, đủ bản lĩnh để gánh vác sứ mệnh lịch sử.

Nhìn thẳng vào yêu cầu của giai đoạn mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng những nhiệm vụ mới của thời kỳ phát triển hiện nay đang tạo ra nhiều vấn đề chưa từng có tiền lệ. Điều đó đòi hỏi công tác quy hoạch cán bộ phải được đổi mới mạnh mẽ, không thể làm theo lối cũ, cách nghĩ cũ hay tiêu chuẩn hóa một cách hình thức. Quy hoạch cán bộ chiến lược không chỉ là chuẩn bị nguồn nhân lực cho trước mắt mà còn là thiết kế tương lai của bộ máy lãnh đạo đất nước.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược gia tăng và yêu cầu về năng lực quản trị quốc gia ngày càng cao, mỗi cán bộ chiến lược không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng, tư duy đổi mới, dám chịu trách nhiệm và biết hành động vì lợi ích chung. Đây là đòi hỏi mang tính khách quan, xuất phát từ thực tiễn phát triển của đất nước chứ không chỉ là yêu cầu nội bộ của công tác cán bộ.

Tiêu chuẩn của cán bộ chiến lược trong thời kỳ mới

Một trong những nội dung quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ là hệ tiêu chuẩn đối với cán bộ chiến lược phải toàn diện, chặt chẽ và thực chất hơn. Trước hết, cán bộ chiến lược phải có bản lĩnh chính trị vững vàng. Ở vị trí càng cao, càng phải kiên định; trước khó khăn càng phải giữ vững nguyên tắc; khi chịu áp lực càng phải đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết.

Bên cạnh đó, đạo đức, liêm chính, danh dự và tinh thần nêu gương phải được xem là nền tảng. Một cán bộ có chức vụ cao nhưng thiếu chuẩn mực đạo đức thì khó có thể tạo dựng uy tín, càng không thể quy tụ, dẫn dắt và truyền cảm hứng cho tập thể. Uy tín của cán bộ không chỉ đến từ lời nói mà quan trọng hơn là từ hành động, từ năng lực giải quyết vấn đề và từ sự trong sạch trong thực thi công vụ.

Ngoài phẩm chất chính trị và đạo đức, cán bộ chiến lược cần có tư duy chiến lược và năng lực tổ chức thực hiện. Tư duy chiến lược giúp nhìn xa, dự báo đúng xu hướng, nhận diện cơ hội và rủi ro; còn năng lực thực thi giúp biến chủ trương thành kết quả cụ thể, đo đếm được. Trong điều kiện hiện nay, chỉ có tư duy thôi chưa đủ, cũng không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu; điều xã hội cần là kết quả thực chất, hiệu quả rõ ràng, tác động tích cực và bền vững.

Đặc biệt, yêu cầu “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” được nhấn mạnh như một phẩm chất quan trọng của cán bộ chiến lược. Đây chính là động lực để phá bỏ tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm, né tránh việc khó - những biểu hiện đang làm chậm quá trình đổi mới ở không ít nơi. Một bộ máy mạnh không thể được xây dựng từ những con người chỉ an toàn cho bản thân mà thiếu tinh thần hành động.

Đổi mới công tác quy hoạch, đánh giá và sử dụng cán bộ

Từ định hướng nêu trên, có thể thấy công tác cán bộ cần bước sang một giai đoạn đổi mới mạnh mẽ hơn, đồng bộ hơn và có tiêu chí đo lường cụ thể hơn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu, tổng kết sâu sắc công tác quy hoạch cán bộ chiến lược của các nhiệm kỳ gần đây, từ đó đề xuất cơ chế, chính sách mới mang tính đột phá trong đánh giá, lựa chọn, quy hoạch, luân chuyển, sử dụng và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.

Điểm mấu chốt là chuyển từ đánh giá cảm tính sang đánh giá bằng sản phẩm, bằng kết quả, bằng uy tín thực chất. Một cán bộ không thể chỉ được nhìn nhận qua hồ sơ, thành tích hình thức hay các báo cáo đẹp. Giá trị thật sự phải thể hiện ở những việc đã làm được, những vấn đề khó đã giải quyết, những chuyển biến rõ rệt mà họ tạo ra cho tập thể và địa phương, đơn vị.

Việc luân chuyển cán bộ cũng cần được nhìn nhận như một phương thức rèn luyện và thử thách. Trong môi trường mới, cán bộ có cơ hội tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, mở rộng tầm nhìn và chứng minh năng lực thích ứng. Tuy nhiên, luân chuyển phải gắn với mục tiêu phát triển cán bộ thật sự, tránh hình thức, tránh bố trí mà không có cơ chế theo dõi, đánh giá, hỗ trợ phù hợp.

Cùng với đó, cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo là hết sức cần thiết. Nếu không có sự bảo vệ đúng mức, những người dám đột phá sẽ dễ rơi vào tâm lý e dè, còn bộ máy sẽ bị kéo lùi bởi sự an toàn quá mức. Bảo vệ cán bộ không có nghĩa là dung túng sai phạm, mà là tạo không gian thể chế để người có năng lực và tinh thần trách nhiệm được phát huy, được thử nghiệm, được cống hiến trong khuôn khổ pháp luật và lợi ích chung.

Phát huy vai trò của cán bộ dự bị trong xây dựng tương lai

Lực lượng cán bộ dự bị thuộc diện Bộ Chính trị quản lý là nguồn nhân sự quan trọng cho các vị trí lãnh đạo, quản lý chủ chốt trong tương lai. Vì vậy, việc thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, định hướng, giao nhiệm vụ và rèn luyện thực tiễn đối với đội ngũ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là bước chuẩn bị cần thiết để bảo đảm tính kế thừa vững chắc, tính liên tục trong lãnh đạo và sự đổi mới không ngừng của hệ thống chính trị.

Cán bộ dự bị không chỉ cần học tập về lý luận, mà quan trọng hơn là phải được đặt trong môi trường thực tiễn để tôi luyện bản lĩnh, kiểm nghiệm năng lực và hình thành tư duy giải quyết vấn đề. Một cán bộ chiến lược tương lai phải hiểu dân, gần dân, trọng dân; phải biết lắng nghe thực tiễn, tôn trọng quy luật phát triển và hành động trên cơ sở khoa học, khách quan.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu về năng lực số cũng trở thành một tiêu chí không thể thiếu. Cán bộ chiến lược phải nắm bắt được công nghệ, hiểu được dữ liệu, biết khai thác công cụ số để nâng cao hiệu quả quản trị và ra quyết định. Nếu không theo kịp tiến bộ khoa học - công nghệ, cán bộ sẽ khó dẫn dắt được quá trình hiện đại hóa đất nước.

Kết luận

Quy hoạch và xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược là công việc hệ trọng, liên quan trực tiếp đến vận mệnh của Đảng, tương lai của đất nước và niềm tin của nhân dân. Đây không phải là nhiệm vụ của riêng ngành tổ chức cán bộ, mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó người đứng đầu đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Thông điệp từ buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy một tư duy nhất quán: muốn phát triển đất nước trong giai đoạn mới, trước hết phải có cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín; muốn có cán bộ như vậy thì công tác quy hoạch, đánh giá, bố trí và sử dụng phải thực chất, công tâm và đổi mới hơn nữa. Làm tốt công tác quy hoạch hôm nay chính là chuẩn bị nền tảng vững chắc cho sự lãnh đạo của Đảng, cho sự nghiệp cách mạng được kế thừa liên tục, sáng tạo và phát triển bền vững trong tương lai.